1988 yaznda Finlandia Oulu Üniversitesinin bilgi ilem departmannda çalan Jarkko "WiZ" Oikairen tarafndan ilk IRC client ve server yazld ve böylelikle IRC (internet relay chat) domu oldu.

Oikairen, “OuluBoxâ€� adnda e zamanl konumaya olanak veren, tolsun.oulu.fi adresinden host edilen ve bir BBS (Bulletin Board System) sunucu üzerinde çalan bir software yazd. “Chatâ€� ksmn oluturmak için Jyrki Kuoppala ve Jukka Pihl tarafndan yazlan program kulland.

Jyrki Kuoppala birinin baka bir makinedeki birine mesaj yollamas için rmsg programn yapt. Bu #kanal sistemiyle deil de kiiden-kiiye bir iletiim sistemiydi.

O zamanlar var olan bir dier çok-kullancl chat (sohbet) program ise MUT (Multi User Talk) idi. Jukka Pihl tarafndan yazlmt.Bu programn kötü bir yönü düzenli çalmamasyd. Bunu düzeltebilmek için IRC denen ey düünüldü.


Böylelikle IRC, 1988 in austos ay sonunda domu oldu. lk IRC server “tolsun.oulu.biâ€� olarak isimlendirildi.

Kullanc saysnn artmasyla Jarkko Oikairen in Helsinki ve Tampere Üniversitesi’ndeki baz arkadalar IRC Serverlarn çaltrmaya balad ve daha sonra dier üniversiteler bunu takip etti. Markku Järvinen, clientin gelitirilmesine yardm etti.

Jarkko, Bitnet vastasyla Denver ve Oregon State Üniversitesindeki arkadalaryla haberleti ve programn denemelerini istedi. Vijay Subramaniam Fin’li olmayp IRC’ kullanan ilk insandr ve ondan program yaylm ve üniversitedekiler Fin Network’üne balanmak istemilerdir.

Ksa zaman içerisinde IRC, çok büyümeye ve Fin Ulusal Network (Funet) üzerinden kullanlmaya baland, daha sonra internetin skandinav kolu olan Nordunet’e baland. Kasm 1988’de IRC internet çapnda yayld.

ircII, 1989’da Michael Sandrof tarafndan oluturuldu.1990’da, ircd’nin yeni bir versiyonu olan yeni bir network yüklendi (2.6). Chnet olarak adlandrlan network (yaklak 25 serverl fakat kullancsz) programclar arasndaki anlamazlk nedeniyle dald.

 

EFnet  "ErisFreenetwork"

IRC dünyasndaki ilk önemli anlamazlk austos 1990 da yaand. A-net’te (anarchy net) eris.berkeley.edu olarak isimlendirilen bir serverdan oluuyordu. Sürekli açkt, password yoktu ve balant says limitli deildi.

Eris free network, EFnet, ilk kez IRC’den Q-lined (Q for quarantine) olabilen eris makinesini yapt. Bir Greg olan “wumpusâ€� (Lindahl) Eris’in bu line’ reddetmesi üzerine EFneti kurdu. Böylece A-net eris Serverlar ile, EFnet ise eris olmayan serverlar ile ekillendi.



A-netin ölmesiyle EFnet ismi ksa bir süre yaad ve geçerliliini yitirmeye balad ve IRC yeniden geri döndü.TubNet kapanan sonraki network oldu. Bu tüm netsplitler içinde en büyük sorun yaayan #hottub daki insan saysnn artmasnn bir sonucuydu.

Yaklak 100 user civarnda 5 servera sahipti ve ayn yln Eylül aynda tekrar kapand. IRC’n tarihinde en sk konuulan zaman körfez savadr. lk defa 1991 in balarnda 300 e zamanl user bulunmutur.



"Undernet"

Dier bir ayrlma çabas 1992 ekiminde Amerikada 'Wildthang' tarafndan balamtr (Efnetin ircd versiyonu 2.8.10’dan ayrlmtr). Bot lar gelititirmek için networkler test edilmi ve çok ksa zamanda “arkadalar ve onlarn arkadalarâ€� mantyla çok ksa bir sürede büyümütür.



Avrupa’da ve Kanada’da ayrlan yeni Serverlar aralkta baka bir Kanada serverna balanm ve ayn ayn sonunda fr-ca networkü baka bir Amerika networküne balanm ve daha sonra bu networke Undernet ad verilmitir. Netsplitlerden doan kanal kaoslarn çözmek ve userlarn kanallar kaydetmesini ve korumasn salayan Cservice program Undernetle balamtr.



"DALnet"

DALnet, 1994 ylnn Temmuz aynda laglardan, netsplitlerden ve EFnet üzerindeki çalmalardan farkl bir ekilde, alternatif bir IRC a olarak kurulmutur. mIRC, DALnet'in geliimine çok katk salamtr.Çünkü DALnet, mIRC server listesinde sahip olduu serverlerla en küçük alardan biriydi.

Bu liste alfabetik olarak düzenlenmiti ve DALnet, EFnet ve Undernet ve dier büyük alarn önünde gelmekteydi.Böylelikle, IRC'a yeni olan birisinin program yüklemesiyle, doal olarak bastaki server veya aa balanmtr.Bu da 'mIRC yeni kullanclarnn' DALnet'e sürüklenmesine neden olmutur.

1995 yl sonlarna doru, ayni anda online kullanc says rekor rakamna ulaarak 1000'i bulmutur.Hzla artan kullanc saysyla, 1996 yl balarnda a, bir takm sorunlarla karslamaya baslar.

Daha önceden pek istenmeyen lag ve netsplitler meydana geliyordu. Buna ek olarak, autokill fonksiyonu baz koordine bozukluklar yaratmt.Tüm bunlar Kline takmnn kurulmasnn yolunu açmtr.

Mopher, NickServ ve ChanServ servislerini kodlamaya karar verir, 2 servis MirclMax'in çaltrmakta olduu botun içeriine dayandrlmt. #StarTrek kanalnda, MirclMax'in ircII botu, RunABot, kanal kontrol edebilen, modelock kapasitesi olan ve operatörler için giri seviyelerini kontrol edebilen bir bottu. Founder'n seviyesi de eklenmiti böylelikle birinin kanal üzerinde mutlak gücü olabiliyordu.

ChanServ, DALnet servislerinin ilklerinden biriydi ve 19 Ocak 1995'te domutu. lk kaytl kanal #DS9 (Deep Space 9) idi. MirclMax eskiden EFnet'in #StarTrek ve #DS9 kanallarnda taklmaktayd.DALnet'e geldiinde de doal olarak bu kanallar kayt etmeyi düündü.MirclMax ilk üç kanal kayt etti: #DS9, daha sonralar resmi sohbet ve yardim kanal olan #dragonrealm ve #StarTrek. 4. kayt edilen dalvenjah'in #AFD (alt.fan.dragons) kanal idi.

NickServ ise birkaç ay sonra 1 Mart 1995 günü dodu.lk kaytl nick Morph fakat nickini Morpher olarak deitirdi bu da tarihinin deimesine yol açt. Bugünkü en eski nickler srasyla; JoeBlow, WatchMan, MirclMax, RunAbot ve dalvenjah.

Daha sonra HelpServ geldi. IrcII için yardim dosyalarn içermekteydi. IrcII için, yardm dosyalarn programla beraber alma zorunluluunuz yoktu. O yüzden, amaç an kendi yardim dosyalarna sahip bir botu ala beraber çaltrmakt.

Her eyi ayarladk! "Oh, oh! arkadam online olduunda birey anlatmalym, fakat o zaman da ben burada olmayabilirim." Ok, baka bir kullancya mesaj brakabileceimiz bir servis neden yaratmyoruz?. "Harika! Adini ne koyalm" ve herkes bireyler düünmeye balad... NoteServ, MsgServ, sonunda Lefler'in annesi MemoServ adnda bir görü sunar ve herkes beenir, böylelikle ismi MemoServ kalr.

An giderek büyümesiyle, yeni bir IRCD (IRC server program) yaratlmas karar alnm ve DALnet 1999 Hazirann 'da Dreamforge'tan Bahamut'a (baslarda dfhybrid olarak bilinen) geçi yapmtr. White_Dragon, lucas, Raistlin_Majere, Rakarra ve daha birçok önemli insan bu proje üstünde youn bir ekilde çalmtr. Bu yeni ircd sayesinde, serverler on binlerce kiinin girebilecei bir hal almtr.



"Oz.org"

Trans Pasifik Avustralya/Amerika Network balantsndaki zorluklardan dolay Mart 1996 da bir Avustralyan serverinin Undernetten ayrlmasyla kuruldu.

Oz.org’un ilk birkaç ay Usenet linkinden ayrlma denemesi ile geçti. Orijinal Undernet X ve W chanserv’inin iki dizaynernn (chaos ve dieri) biri Avustralyand ve ayn kod oz.org için Z (chanservin ismi) ismiyle kullanld. Mays 2001 de 4.000 user ile oz.org en fazla usera ulat.

1996 hazirannda savan iddetinin ve mail listlerdeki anlamazlklarn artmasndan aylar sonra ircd’nin gelitirilmesiyle ilgili anlamazlk henüz balamamt. Avrupa taraf daha sonra IRCnet adn ald. IRC net Serverlarnn bir çou (fakat hepsi deil) Avrupadayd, EFnet Serverlarnn bir çou ise Amerikadayd. EFnetin büyümesiyle kullanc says gittikçe artt. 2000 sonbaharnda EFnet 50.00, IRCnet 70.00 usera sahipti.



"IRC.net"
1996 hazirannda savan iddetinin ve mail listlerdeki anlamazlklarn artmasndan aylar sonra ircd’nin gelitirilmesiyle ilgili anlamazlk henüz balamamt. Avrupa taraf daha sonra IRCnet  adn ald. IRC net Serverlarnn bir çou (fakat hepsi deil) Avrupadayd, EFnet Serverlarnn bir çou ise Amerikadayd. EFnetin büyümesiyle kullanc says gittikçe artt. 2000 sonbaharnda EFnet 50.00, IRCnet 70.00 usera sahipti.

"Freenode- open projects network (OPN)"

Bir dier IRC network 1998de açld, ayn yl 100 user ve 20 kanala ulat. 2001’in sonlarnda yaklak 4.000 user ve 1.300 üzerinde kanala ulat. OPN, Dancer IRCD server kullanyordu ve daha sonra ircu kullanmaya balad. Bu network daha sonra Freenode ismini ald.


"Dier networkler"

Elbette IRC internette patlama yaratt. u an IRC networkünden bamsz  yüzlerce server vardr (amiganet, linuxnet, galaxynet, bestnet, NewNet, AnotherNet, ChatNet, UpperNet, ZAnet, X-Net, GammaNet, SuperChat, IceNet, RedBrasil, GR-Net, AlphaStar, SorceryNet vb. gibi).

2002 lerde dier networklerin bir çou popüler oldu ve kendi IRC protokollerini düzenledi.



-94'lerde Türkiye'deki ilk IRC sever irc.metu.edu.tr dr. (metu Ortadou teknik üniversitesi demektir.) Daha sonradan uluslararas networklerin #zurna kanalndan esinlenerek zurna.com oluturulmutur.

Yine Türkiye'nin ilk serverlarndan olan ve1995-96 yllarnda hizmete giren irc.planet.com.tr Türkiyenin ilk net gazetesini çkarmtr. Ancak 96 sonlarnda parasal nedenlerle kapanmtr. Sonrasnda anet,superonline, raksnet,prizma, adanet vb. serverlarn açlmasyla Türkiye'de IRC bugünkü eklini almtr.




IRC - Çalma ekli

IRC, TCP/IP ((Transmission Control Protocol/Internet Protocol) (letim kontrol protokolü/internet Protokolü)) A protokolüne uygun olarak çalr.

Ksaca deinirsek;

TCP, Balantl ve güvenilir bir iletiim salar. Yani, bilgisayarlar arasnda açlan oturumlar üzerinden geri yüklemeli olarak yaplan iletiim eklidir (geri yükleme yollanan bilginin hedefe ulatndan emin olmak için kullanlr).



IP ise balantmzn dolaysyla paket yollayp alma ilemimizin adreslemesini yapar. Her farkl balant için 0-255 arasnda x.x.x.x saylar eklinde bir ip numaras vardr. Hesap yoluna gidersek ayn anda farkl olan yaklask 4 milyar kadar = 2³² ip adresi bulunabilir. IRC, TCP/IP protokolüne göre çalan metin tabanl konferans eklidir.



IRC protokolünün Jarkko tarafndan yaynlanm orjinal prokolü:

- J. Oikarinen, D. Reed; Internet Relay Chat Protocol; RFC 1459; May 1993. (http://rfc.sunsite.dk/rfc/rfc1459.html)

Bende lk Dediin Gibi Dalnet`e qirmitim Usta Nedeni de Yine Dediin Gibi lk Listede Yer Almasyd..
O zamanlar ingilizcem iyi oldugu için zorluk cekmiyorduk hazrlk Snfnda olunca)imdi Ehtiyarladk..
Ve Hala Mrc`lerin Orjinallerinde lk Srada Sanrm..
Güzel Paylam Teekkürler..